Kỹ thuật làm gạch Mosaic lâu đời từ kinh thành Fes

Gạch Mosaic có nguồn gốc lâu đời gắn bó với nhiều giai đoạn lịch sử thăng trầm của kinh thành Fes –kinh đô triều đại Idrisis từ 789, tiếp tục là kinh đô xứ Maroc cho đến năm 1912 bị Pháp đô hộ. Ngày nay, loại gạch này được sử dụng phổ biến tại Việt Nam. cùng Kosago.vn tìm hiểu lịch sử hình thành sản phẩm này nhé.

Lịch sử của gạch Mosaic

Mosaic khởi nguồn từ 4.000 năm tại Hy Lạp. Từ thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên bức họa khổng lồ Mosaic 272 x 513 cm,, hiện ở tại Viện Bảo tàng Quốc gia ở Naples đã được nhiều người trầm trồ ca tụng.

Văn minh vùng Mesopotamie – bây giờ là Iraq, Kuwait, Đông-Bắc Syria, Đông-Nam Thổ Nhĩ Kỳ và Tây-Nam Iran, nâng Mosaic lên hàng nghệ thuật. Mesopotamie. Nghệ sĩ Islam sáng tác Mosaic dựa trên niềm tin tôn giáo và kiến thức, mục đích không ca ngợi thượng đế vô hình mà cố gắng diễn tả những gì thượng đế tạo ra. Điều này giải thích người Islam không ngại sa mạc núi đồi hay biển rộng. Bây giờ, Mosaic trở thành nghệ thuật trang trí các đền thờ Islam/Hồi giáo.

Gạch Mosaic là gì?

Mosaic, đọc là mô-zê-ík, là nghệ thuật lắp ghép các mẩu vật liệu thành một bức tranh trên đền thờ, tháp, đồ đạc, vườn hoa, giếng, lối đi, hồ bơi… Vật liệu loại gạch này là gốm, gạch, sỏi, kính, gỗ… được đẽo nhỏ xíu gọi là tessera (số nhiều là tesserae). Tesser từ tiếng Hy Lạp là đất. Tessera phải nhỏ hơn 2 cm, nếu lớn hơn thì không phải là Mosaic.

Mosaic, đọc là mô-zê-ík, là nghệ thuật lắp ghép các mẩu vật liệu thành một bức tranh

Địa danh làm Mosaic cổ điển và truyền thống là vùng Ravenna ở Italy, Warka ở Iran. Tại Việt Nam, thương xã Tax là một trung tâm thương mại nổi tiếng với thảm gạch Mosaic hoa hồng ngay lối vào sảnh chính. Vật liệu làm tesserae cho Mosaic ở Tax được sản xuất từ Fes – kinh đô của Maroc.

Quy trình kỹ thuật làm gạch Mosaic từ kinh thành Fes

Kinh thành Fes gọi kỹ thuật làm Mosaic là Zellij. Fes sản xuất gạch Zellij làm bằng tay từ thế kỷ 10 cho tới bây giờ. Công đoạn làm Zellij rất giống làm đồ gốm. Gạch Zellig còn gọi là gạch gốm/ceramic tile, khác với những loại gạch khác bằng xi măng hay xi-măng trộn đá dăm, rơm…

Chỉ Fes mới có đất sét làm Zellij. Nghệ sĩ ngâm sét nhiều ngày cho mềm, nhào bằng chân cho thật nhuyễn, nhặt bỏ sỏi, nặn thành miếng 10x10cm như trong hình, phơi nhiều ngày ngoài nắng, bỏ lò nung 1200 độ C. Bã trái olive sau khi ép làm dầu olive dùng đốt lò. Gạch được tráng men màu (một mặt), bỏ lò lần thứ hai nhiệt độ thấp hơn. Gạch nung xong, nghệ sĩ dùng lông chim chấm mực vẽ  trên gạch rồi dùng búa rất sắc đẽo (không phải cắt) thành từng miếng nhỏ như ảnh dưới.

Ở xã hội Muslim, Zellij là dấu hiệu nơi gia đình thượng lưu.  Zellij trong nhà như biểu tượng cho phẩm chất cao quí, sự giàu có và địa vị xã hội. Một dinh thự với vườn hoa phòng nguyện, cầu thang, thư viện, bếp…phải xây từ năm đến 10 năm.

Chia sẻ:

Bài viết cùng danh mục: