Ý nghĩa của thảm gạch kính Mosaic trong thương xá Tax nổi tiếng Sài Gòn

Có những công trình trường tồn với thời gian và ghi dấu trong lòng người nhờ sự trang trí đặc biệt, độc đáo. Thương xá Tax là một địa chỉ minh chứng cho điều này. Trong khu trung tâm thương mại,  ai ai cũng trầm trồ trước thảm gạch kính Mosaic siêu bắt mắt đặt ngay sảnh giữa của cả tòa nhà.

Thương xá Tax là gì?

Thương xá Tax nằm ở vị trí đắc địa ngay trung tâm Sài Gòn, không chỉ nổi tiếng nhờ vị trí thương mại có giá tuyệt vời, mà còn là nơi chứng kiến sự thăng trầm lịch sử thương mại của thành phố thương cảng này, ghi một dấu ấn sâu đậm trong ký ức người dân.

Địa điểm tòa nhà Grands Magasins Charner de Saigon lúc đầu là cơ sở thương mại mở cửa vào năm 1914, đến năm 1921 công ty “Société Coloniale des Grands Magasins” được thành lập với số vốn 12 triệu francs từ công ty mẹ “l’Union Commerciale Indochinoise et Africaine” mua lại và quản lý cửa hàng GMC.

Thương xá Tax Sài Gòn

Trong khoảng giữa và cuối thập niên 1920, vào thời kỳ trước và trong lúc khủng hoảng kinh tế thế giới, đã có những khó khăn và thay đổi quan trọng.

Cụ thể, vào khoảng thập niên 1960, cửa hàng GMC đã được đổi tên thành Thương xá Tax, và vẫn là trung tâm thương mại với các cửa hàng thanh lịch sang trọng. Sau năm 1975, thương xá Tax đã trở thành cửa hàng bách hóa tổng hợp.

Ngày nay, khu tổ hợp này lại thay đổi lần nữa với sự trùng tu lớn lao hơn các thay đổi lúc trước. Trong đó có sự kết hợp giữa cái cũ và cái mới mà thảm gạch kính Mosaic là sợi dây kết nối cho cả hai yếu tố trên.

Thảm gạch Mosaic bên trong thương xá Tax

Ẩn mình dưới thảm gạch kính Mosaic thương xá Tax là một “dòng sông men lam” lặng lẽ chứa nhiều điều phải học từ bờ này qua bến khác.

Thảm kính Mosaic là một phần kiến trúc nằm trong nội dung bảo tồn của Thương xá, bao gồm hai thảm gạch ở lối vào và cầu thang khảm gạch mosaic.

Theo tiến sĩ khảo cổ học Nguyễn Thị Hậu, để có những viên gạch gốm mosaic ở thương xá Tax, yếu tố quan trọng nhất là đất sét, tiếp đó là lò nung. Trong đó, lò nung phải đảm bảo có cấu trúc phù hợp với đất sét sao cho xếp gạch phải phân bố để nhiệt lượng tỏa đều. Tại khu tổ hợp này có hình ảnh vườn hồng, thảm gạch ngôi sao làm từ mosaic.

Tay vịn cầu thang có hình con gà trong Thương xá Tax

Ý nghĩa của thảm gạch Mosaic trong thương xá

Học thuật phương Tây cho là thừa hưởng “vườn” từ văn minh Hi Lạp/La Mã. Attilio Petruccioli – giáo sư “xuyên lục địa” dạy Đại học La Mã, Algérie, Venice, Hoa Kỳ – công nhận mãi tới năm 1988, châu Âu mới hơi hiểu về ý nghĩa vườn Ba Tư. Giáo sư Patrick Hunt (Đại học Stanford, Hoa Kỳ) cho rằng ý niệm “Pairidaeza” bắt nguồn từ Hỏa giáo/Zarathushtra.

Từ những ý niệm nhị nguyên hút nhau – đẩy nhau làm nên cuộc sống đầy mâu thuẫn ở chốn trần gian điên dại này: sống/chết, thiện/ác, tốt/xấu, nóng/lạnh, ngày/đêm, ánh sáng/bóng tối, khôn ngoan/ngu độn, lương thiện/bất lương, cao thượng/thấp hèn, khiêm tốn/tự hào…

Hỏa giáo đưa ra ý niệm “Pairidaeza/Thiên đàng” để thiết lập Vườn địa đàng mong ước cuộc sống tốt lành ngay ở đời này.

Từ 2000 năm, kiểu Vườn địa đàng được trân trọng từ Hi Lạp, Ba Tư, Ấn Độ, Pakistan, Afghanistan, Tây Ban Nha tới Nhật, Anh, Pháp, Trung Hoa… ở các vườn thượng uyển, công viên, lâu đài, thư viện, bảo tàng, nhà quý tộc…

Nơi nào có “vườn”, nơi đó là chốn trí tuệ, bằng không, nói như tục ngữ Ấn Độ: “Người không biết gì về mỹ thuật thì chỉ là con thú không đuôi”.

Vườn hồng Mosaic Tax là một đền thờ Islam chứa triết lý Hỏa giáo Ba Tư: “Hãy tin vào mầm thiện, điều cao cả. Nếu có một niềm tin thì niềm tin ấy ở ngay trong tim mình. Nếu đã bước vào thì hãy giữ niềm tin như dòng sông chảy thanh lọc tâm hồn”.

 

 

 

Chia sẻ:

Bài viết cùng danh mục: